okurun ba\u015f\u0131na dert olur bazen de okur edebiyat\u0131n ba\u015f\u0131na bela olur, buna palimpsest diyoruz ya da metinleraras\u0131l\u0131k olmad\u0131 deneysel okuma; ne olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ysa o, onu yeniden ortaya \u00e7\u0131karmak. her \u015fey bi yeniden yorumlamaysa bu daha d\u00fcr\u00fcst, daha olas\u0131l\u0131kl\u0131 okumay\u0131 i\u00e7eriyor ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak ba\u011flant\u0131sall\u0131\u011f\u0131. \u015fimdi b\u00f6yle birbirine kar\u0131\u015f\u0131r gibi oldu ama kar\u0131\u015fmad\u0131 tabii<\/p>\n\n\n\n
ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l \u00e7ok iyi sinema filmleri izledim ve kitaplar okudum. hat\u0131rlarsan\u0131z ge\u00e7en sene mart ay\u0131nda 1984 roman\u0131 hakk\u0131nda konu\u015fmu\u015ftuk. neredeyse 1 y\u0131l olacak. sonras\u0131nda bilim kurgu t\u00fcr\u00fcne \u00f6zellikle distopyaya kayan ikinci okuma listesi do\u011fal olarak olu\u015ftu. t\u00fcrde okudu\u011fum hemen her kitap yevgeni zamyatin’in {biz} roman\u0131 ile ili\u015fkileniyordu<\/p>\n\n\n\n
zamyatin edebiyat d\u00fcnyas\u0131nda distopya bilincini icat eden yazar olarak biliniyor. {biz}, orwell’dan huxley’e ray bradbury’den philip k. dick’e ve hatta kafka’ya kadar <mant\u0131\u011f\u0131n kabusa d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ba\u011flam\u0131nda distopya> daha pek \u00e7ok yazar\u0131n anlat\u0131lar\u0131nda temel ald\u0131klar\u0131 bir roman. yazar lenin iktidar\u0131 sona ermeden k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce yaz\u0131yor biz’i. le guin, “ruhtaki stalin” derken zamyatin’in sessiz ve derinden ilerleyen stalin y\u00fckseli\u015fini sezdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor<\/p>\n\n\n\n
biz, tek devlet y\u00f6netiminin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fcnyada ki\u015fisel hikayeyi hastal\u0131k olarak g\u00f6ren bir zamir hikayesi. [ideal insan] tan\u0131m\u0131n\u0131 [zihinsel ya\u015f biyolojik ya\u015f\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r] \u015feklinde form\u00fcle ediyor ve bunun i\u00e7in rutinde zihinsel budama i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015fiyor. d\u00fczenlerine o kadar hayranlar ki tek devletin matematik mutlulu\u011funu evrendeki di\u011fer varl\u0131klara ihra\u00e7 etmek i\u00e7in bir yandan da integral uzay gemisi projesini y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlar<\/p>\n\n\n\n
biz, bug\u00fcnleri 1920’lerde \u00f6ng\u00f6ren incelikli detaylara sahip o y\u00fczden ele\u015ftirmenler taraf\u0131ndan roman\/etik uyar\u0131 metni olarak de\u011ferlendiriliyor. zamyatin sert zeminde \u015fahane s\u0131\u00e7ram\u0131\u015f <totalitarizmin totalitarizm oldu\u011fu y\u0131llar> bi umut vermiyor, bir rahatlama sunmuyor ama bitirdi\u011finizde okumam\u0131\u015f olmay\u0131 istemezsiniz <\/p>\n\n\n\n
di\u011fer taraftan \u00f6ng\u00f6r\u00fcde bulunmak tarihte hi\u00e7 bug\u00fcnk\u00fc kadar kolay olmad\u0131 fakat distopya ancak fark edildi\u011finde distopyad\u0131r. davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclebilir k\u0131lan ve tutan t\u00fcm kand\u0131rmacalar; sapman\u0131n algoritma ile tamamen i\u00e7erden kontrol edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde yerini yumu\u015fak totalitarizme b\u0131rak\u0131yor. denetim d\u0131\u015fardan de\u011fil bireyin kendinden geliyor buna, le guin ya\u015fasayd\u0131, ruhtaki algoritma derdi herhalde<\/p>\n\n\n\n
ge\u00e7enlerde camus’n\u00fcn yabanc\u0131 roman\u0131n\u0131n sinema uyarlamas\u0131n\u0131 izledim. fran\u00e7ois ozon’un siyah beyaz sinematografi tercihi bana meursault ile neo hatt\u0131n\u0131n ne kadar \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fc. biz__matrix hatt\u0131 ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ise bu iki karakter aras\u0131nda birbirlerine do\u011fru hareket eden bir ger\u00e7ek\u00e7ilik olabilece\u011fi de bi o kadar m\u00fcmk\u00fcn \u00e7\u00fcnk\u00fc penguene \u00f6vg\u00fcl\u00fc a\u011f\u0131t.. yani bu hayvanla ilgili daha ne kadar b\u00fcy\u00fck laflar edilebilir ki? teknik olarak bir distopyan\u0131n i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 fark etmemize yarayan ruhsal pusulam\u0131z k\u00f6reliyor olabilir mi <\/p>\n\n\n\n
neo k\u0131rm\u0131z\u0131 ve mavi hap\u0131 birlikte yutsayd\u0131 <<a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fckten de\u011fil. neo, se\u00e7im yapabildi\u011fi i\u00e7in se\u00e7ilmi\u015f ki\u015fi. ama insan\u0131n beklenmedik anda tahmin edilemez hareketler yapabilme ihtimaline duydu\u011fum inan\u00e7 da var, tarih bize bunu anlat\u0131r>> sistemde bir anomali olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc\\camus’n\u00fcn yabanc\u0131s\u0131 meursault gibi. i\u00e7sel olarak tutarl\u0131 ama d\u0131\u015fardan bakt\u0131\u011f\u0131nda tutars\u0131z<\/p>\n\n\n\n
camus neden meursault’nun kellesini istedi>> sadece yemek yerken gayrete geldi\u011fi i\u00e7in olabilir mi? affedilemez d\u00fcr\u00fcstl\u00fck. camus k\u0131rm\u0131z\u0131 hap\u0131 tercih eden neo’yu tan\u0131sayd\u0131 as\u0131l ona kurulurdu gibi geliyor neyse bu kadar dedikodu yeter ve ben \u00e7\u00f6p\u00fc atmaya \u00e7\u0131kar\u0131m <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
okurun ba\u015f\u0131na dert olur bazen de okur edebiyat\u0131n ba\u015f\u0131na bela olur, buna palimpsest diyoruz ya da metinleraras\u0131l\u0131k olmad\u0131 deneysel okuma; ne olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ysa o, onu…<\/p>\n